| Θανάσης Βέγγος (Υποκλιθείτε παρακαλώ...) |
| Στα σοβαρά - Διάφορα | |
![]() Και η παράγκα και το σεράι
Tης Μαριας Κατσουνακη
Τα τελευταία χρόνια το πρόσωπό του είναι περισσότερο συγκινημένο παρά χαμογελαστό. Κατευνασμένο, ίσως μελαγχολικό, αλλά πάντα με αυτό το ειλικρινές, δοτικό βλέμμα, στο οποίο αναγνωρίζεις συγχώρεση για τους ανθρώπους και επιείκεια για τα λάθη τους. Περίεργο, πάντως, για έναν ηθοποιό που έχει γευτεί την αποδοχή του Θανάση Βέγγου να μην αποτυπώνεται καμία αυταρέσκεια· καμία διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στον «καλλιτέχνη και το κοινό». Εδώ και λίγες εβδομάδες έχει εκτεθεί δημόσια περισσότερο απ’ όσο το αντέχει. Στις 26 Μαΐου ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας του απένειμε τον Ταξιάρχη του Τάγματος του Φοίνικα. Ξεχωριστή τιμή. Ο Θανάσης Βέγγος δάκρυσε στην τελετή. Πριν από λίγες μέρες, στην βραδιά των ετήσιων τηλεοπτικών βραβείων «Πρόσωπα 2008», ο πρωταγωνιστής ήταν και πάλι εκεί για να παραλάβει τη δική του «ειδική» διάκριση για τη συνολική προσφορά του. Καταχειροκροτήθηκε –παρατεταμένα, με το κοινό όρθιο στις θέσεις του– ευχαρίστησε και απήλθε. Δεκαετίες τώρα, ο Θ. Βέγγος, δε δίνει συνεντεύξεις, δεν κάνει δηλώσεις, δεν εμφανίζεται σε πάνελ και τηλεοπτικές εκπομπές. Πήρε την απόφαση πριν από πολλά χρόνια (ύστερα από κάποιο ατυχές γεγονός – παραποιήθηκαν πράγματα που είχε πει) και από τότε τηρεί την ίδια στάση με απαρέγκλιτη συνέπεια. Μπορεί να συζητήσειφιλικά, να αφηγηθεί ιστορίες (και είναι μοναδικός σε αυτό), μόλις όμως εμφανιστεί μαγνητόφωνο αλλάζει αμέσως η διάθεσή του. Με ευγένεια, πάντα, αλλά αλλάζει. Αυτός ο άνθρωπος, λοιπόν, που έχει αποσυρθεί από τη δημοσιότητα αποθεώνεται από το ΜΜΕ. Ασυνάρτητα ενίοτε, με απελπιστική άγνοια ορισμένες φορές, όμως όλοι κάτι θέλουν να πουν, κάπως θέλουν να τον εκθειάσουν. Με ειλικρίνεια. Σε μεσημεριανή εκπομπή ένας εκ των παρουσιαστών προσπάθησε να δώσει το στίγμα του: «Ο Θ. Βέγγος αντιπροσωπεύει τον Καραγκιόζη. Πώς ο Δημ. Παπαϊωάννου παρουσίασε στην τελετή έναρξης τον Καραγκιόζη;...». Περίπου αυτά είπε ο τηλε - σχολιαστής. Ασύντακα, χύμα, χωρίς καμία προετοιμασία, ήταν εμφανής όμως η επιθυμία του να πλέξει το εγκώμιο του Βέγγου. Ακόμη και όσοι τον αγνοούν γνωρίζουν ότι πρέπει να μιλήσουν καλά γι’ αυτόν. Να τον παινέσουν, να τον διαχωρίσουν, να προβάλουν τη μοναδικότητά του.
«Δουλεύω με το ένστικτο, δεν έχω κανένα ταλέντο, μόνο αυτή τη φάτσα, που, κοίταξέ την καλά και διάβασε. Εδώ είναι αποτυπωμένη όλη η μιζέρια, όλη η δυστυχία, όλος ο πόνος του ασήμαντου Ελληνα», απαντάει, κοφτά, ο Θανάσης Βέγγος σε κάθε απόπειρα μυθοποιητικής υπερβολής. Βέβαια δεν είναι μικρή υπόθεση η «φάτσα» σου να γράφει ιστορία. Να μπορείς να διαβάσεις σε αυτήν τη «φάτσα» τον χάρτη της μεταπολεμικής Ελλάδας: το μελόδραμα και τη φαρσοκωμωδία, την παράγκα και το σεράι της. Ο Αλέξης Δαμιανός είχε εύστοχα σχολιάσει ότι «έφερε με αξιοπρέπεια ακόμη και τον ευτελισμό του εμπορικού κινηματογράφου». Πώς είναι, εξάλλου, δυνατόν να έχεις γυρίσει 150 (;) ταινίες και να είναι όλες εφάμιλλες με τον «Δράκο» ή το «Τι έκανες στον πόλεμο Θανάση». Ομως ο Θ. Βέγγος δεν κοντοστεκόταν. Ετρεχε. Διέσχιζε σα σίφουνας τις ημέρες, τα χρόνια, τις δεκαετίες. Ετρεχε και παρατηρούσε, έτρεχε και αφουγκραζόταν, έτρεχε και μετέφερε. Στην οθόνη, στο σανίδι, στο στήσιμο του κορμιού του, στις εκφράσεις του, στην ερμηνεία του. Πέρασε αλώβητος. Είναι άνθρωπος με αίσθημα και αισθητήριο, ένστικτο και μέτρο. Δούλεψε σκληρά για να επιβιώσει, δοκιμάστηκε στις θύελλες, βίωσε εξορίες και απώλειες. Εζησε ανάμεσα στα χνώτα, κάπνισε αποτσίγαρα, κουβάλησε πατάτες. Εμαθε να προστατεύει και να προστατεύεται, να προσφέρει και να αγαπά. Μεγάλη η απόσταση που χωρίζει τον Θανάση Βέγγο από τους σημερινούς παντοκράτορες των ΜΜΕ, τους δημοφιλείς σταρ, τους περιφερόμενους νάρκισσους σε σημείο αυτισμού. Ο Βέγγος δεν έπαψε να επικοινωνεί όχι μόνο με τους ανθρώπους γύρω του, αλλά και με τον εαυτό του. Να μην ζει με αυταπάτες αλλά με αλήθεια. Να είναι αληθινός και αποτραβηγμένος. Οχι από στυλ αλλά από ανάγκη. Ανακουφιστικό να βλέπουμε πότε πότε το πρόσωπό του. Να δακρύζει και να μελαγχολεί. Να ευχαριστεί με συστολή, να συγκινείται με βάθος. Κοιτώντας τον Θανάση Βέγγο νιώθουμε λιγότερο ξένοι και ανέστιοι.
Ο Θανάσης Βέγγος είναι Έλληνας κωμικός ηθοποιός του κινηματογράφου και του θεάτρου. Έχει παίξει σε 126 ταινίες, σε 52 από τις οποίες ως πρωταγωνιστής και έχει σκηνοθετήσει (πρωταγωνιστώντας ταυτόχρονα) ακόμη επτά ταινίες. Θεωρείται ένας από τους πιο δημοφιλείς κωμικούς του ελληνικού κινηματογράφου, ενώ συνεχίζει μέχρι σήμερα να εμφανίζεται σε ταινίες, τηλεόραση και θέατρο. Μαρια Κατσουνακη. Περισσότερα για το Θανάση Βέγγο στο http://www.veggos.gr Βιογραφικό
Γεννήθηκε στην Αθήνα, στο Νέο Φάληρο, το Μάιο του 1926 από φτωχή οικογένεια. Ο πατέρας του, Βασίλης Βέγγος, ήταν δημόσιος υπάλληλος και ήρωας της αντίστασης. Τα χρόνια 1948-1950 εξορίστηκε στη Μακρόνησο, όπου γνωρίστηκε με το μετέπειτα γνωστό σκηνοθέτη Νίκο Κούνδουρο. Αυτή η γνωριμία οδήγησε στην πρώτη του εμφάνιση στον κινηματογράφο, το 1954 στην ταινία Μαγική Πόλις του Κούνδουρου. Για τα επόμενα πέντε χρόνια έπαιξε σε μικρούς ρόλους, εργαζόμενος παράλληλα και σαν φροντιστής στα πλατώ. Την περίοδο αυτή εμφανίστηκε σε μερικές από τις πιο ιστορικές ταινίες του ελληνικού κινηματογράφου, όπως Ο Δράκος, Διακοπές στην Αίγινα, Μανταλένα, Συννεφιασμένη Κυριακή, Ο Ηλίας του 16ου, Ποτέ την Κυριακή. Ο πρώτος του μεγάλος ρόλος είναι μαζί με το Νίκο Σταυρίδη στην ταινία Οι δοσατζήδες του 1960. Τον ίδιο καιρό, το 1959 πήρε άδεια ασκήσεως επαγγέλματος ηθοποιού όχι από Σχολή αλλά ως εξαιρετικό ταλέντο με εξετάσεις σε ειδική επιτροπή. Η πρώτη του θεατρική παράσταση ήταν στην επιθεώρηση «Ομόνοια πλατς πλουτς», δίπλα στο Νίκο Ρίζο και Γιάννη Γκιωνάκη επίσης το 1959. Τα επόμενα χρόνια, συνεργαζόμενος κυρίως με το σκηνοθέτη Πάνο Γλυκοφρύδη, αναπτύσσει τον τύπο του νευρικού, αεικίνητου τύπου που τον καθιέρωσε και αρχίζει να γίνεται δημοφιλής. Με ταινίες όπως Ψηλά τα χέρια, Χίτλερ, Μην είδατε τον Παναή, Ζήτω η τρέλλα, Πολυτεχνίτης κι ερημοσπίτης καθιερώνεται στη συνείδηση του κοινού. Το 1964, σε αναζήτηση καλλιτεχνικής ελευθερίας, ίδρυσε τη δική του εταιρία παραγωγής ΘΒ - Ταινίες Γέλιου. Την περίοδο 1965 - 1969, συνεργαζόμενος με τον Πάνο Γλυκοφρύδη και τον Ερρίκο Θαλασσινό, αλλά και σκηνοθετώντας ο ίδιος κάποιες φορές, γύρισε τις καλύτερες κατά γενική ομολογία ταινίες του, όπως τις Φανερός πράκτωρ 000, Τρελός, παλαβός και Βέγγος, Ποιός Θανάσης;, που τις χαρακτηρίζουν το σουρεαλιστικό χιούμορ, ο αυτοσχεδιασμός και η πηγαία ερμηνεία. Παρά την εμπορική και καλλιτεχνική τους επιτυχία, οι ταινίες αυτές οδηγούν την εταιρία του Βέγγου σε κλείσιμο και τον ίδιο σε οικονομική καταστροφή, απ' την οποία θα συνέλθει μετά από πολλά χρόνια. Η καριέρα του συνεχίζεται με το σκηνοθέτη Ντίνο Κατσουρίδη, ενώ η δημοτικότητά του παραμένει σταθερή κι οδηγεί στην αποθέωσή του απ' τον κόσμο στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης του 1971, όπου η ταινία Τι έκανες στον πόλεμο Θανάση αποσπά τα βραβεία κριτικών και κοινού. Άλλη σημαντική ταινία αυτής της περιόδου είναι Ο Θανάσης στη χώρα της σφαλιάρας του 1976. Η θεματολογία των ταινιών του μετατοπίζεται προς την κοινωνική κριτική, ενώ το 1983 σταματά για λιγα χρόνια να κάνει κινηματογράφο. Τη δεκαετία του '80 ασχολείται με το γύρισμα έξι βιντεοταινιών και της τηλεοπτικής σειράς Βεγγαλικά που, μετά από προσπάθειες πολλών ετών, προβλήθηκε τελικά στην τηλεόραση το 1988. Το 1990 εμφανίστηκε στη σειρά του Antenna Αστυνόμος Θανάσης Παπαθανάσης. Η επιστροφή του στον κινηματογράφο γίνεται με την ταινία Ήσυχες μέρες του Αυγούστου του Παντελή Βούλγαρη. Η ερμηνεία του έχει πια διαφοροποιηθεί, είναι χαμηλών τόνων αλλά μεγάλης εκφραστικότητας, με κορυφαία στιγμή το ρόλο του στην ταινία Όλα είναι δρόμος του 1998. Την περίοδο αυτή εμφανίστηκε επίσης στην Επίδαυρο, το 1997 στο ρόλο του Δικαιόπολι στους Αχαρνείς και το 2001 στην Ειρήνη του Αριστοφάνη με μεγάλη επιτυχία. Το 2002, σχεδόν πενήντα χρόνια μετά την πρώτη του κινηματογραφική εμφάνιση, ο Θανάσης Βέγγος κράτησε έναν από τους βασικούς ρόλους στην τηλεοπτική σειρά Περί ανέμων και υδάτων. Συνεχίζει μέχρι σήμερα να είναι από τους πιο αγαπημένους και δημοφιλείς κωμικούς του ελληνικού κινηματογράφου. Είναι μέλος του Σωματείου Ελλήνων Ηθοποιών και του Σωματείου Παραγωγών. Έχει βραβευθεί από την Ένωση Ελλήνων Κριτικών 1962, έχει πάρει Α'Βραβείο ερμηνείας ανδρικού ρόλου για την ταινία Τι έκανες στον πόλεμο Θανάση το 1971 και βραβείο Ενώσεως Ελλήνων Κριτικών για την ίδια ταινία, καθώς και Α' βραβείο ερμηνείας ανδρικού ρόλου για την ταινία Θανάση πάρε τ΄ όπλο σου" το 1972 (βραβείο που του δώθηκε και ως αντίδραση στο τότε καθεστώς). Ο Θανάσης Βέγγος είναι μόνιμος κάτοικος της Αθήνας. Φιλμογραφία
Μαγική Πόλις (1954) Ο δράκος (1956) Τα ντερβισόπαιδα (1960) Μήτρος και Μητρούσης στην Αθήνα Δουλειές του ποδαριού Το πιθάρι (1962) Ψηλά τα χέρια Χίτλερ Ζήτω η τρέλλα Βασιλιάς της γκάφας Αστροναύτες για δέσιμο Μην είδατε τον Παναή Γαμπρός για κλάματα Η νύφη το 'σκασε Ο Ιππόλυτος και το βιολί του (1963) Τύφλα να 'χει ο Μάρλον Μπράντο Πολυτεχνίτης κι ερημοσπίτης Ο τρελλάρας Το τυχερό πανταλόνι Σχολή για σωφερίνες (1964) Οι φτωχοδιάβολοι Ο πολύτεκνος Θα σε κάνω βασίλισσα Τα δίδυμα Ο καταφερτζής Είναι ένας τρελλός, τρελλός Βέγγος (1965) Ο παπατρέχας (1966) Φανερός πράκτωρ 000 (1967) Πάρε κόσμε! Τρελλός, παλαβός και Βέγγος Δόκτωρ Ζι-Βέγγος (1968) Ποιος Θανάσης; (1969) Ένα ασύλληπτο κορόιδο Θου-Βου Φαλακρός πράκτωρ Ένας Βέγγος για όλες τις δουλειές (1970) Ο Θανάσης, η Ιουλιέττα και τα λουκάνικα Διακοπές στο Βιετνάμ (1971) Τι έκανες στον πόλεμο Θανάση Ξένοιαστος παλαβιάρης Θανάση πάρε τ' όπλο σου (1972) Ο άνθρωπος που έτρεχε πολύ (1973) Δικτάτωρ καλεί Θανάση Ο τσαρλατάνος Ο Θανάσης στη χώρα της σφαλιάρας (1976) Από που πάνε για τη χαβούζα (1978) Βέγγος ο υπέροχος Ο παλαβός κόσμος του Θανάση (1979) Ο φαλακρός μαθητής Θανάση σφίξε κι άλλο το ζωνάρι (1980) Ο τρελλός καμικάζι Το μεγάλο κανόνι (1981) Ο Θανάσης και το καταραμένο φίδι (1982) Τρελλός και πάσης Ελλάδος (1983) Ο Θανάσης στη χώρα του "Θα" (1988, βίντεο) Τρελλοκομείον η Ελλάς (βίντεο) Θανάσης ο αισιόδοξος (1989, βίντεο) Το δίδυμο της συμφοράς (βίντεο) Κρεβάτι για πέντε (βίντεο) Ο πρωταθλητής (βίντεο) Θανάσης ο βομβιστής (1990, βίντεο) Ήσυχες μέρες του Αυγούστου (1991) Ζωή χαρισάμενη (1993) Το βλέμμα του Οδυσσέα (1995) Βήματα (1996, τηλεταινία) Όλα είναι δρόμος (1988) Το αίνιγμα Τηλεόραση Αστυνόμος Θανάσης Παπαθανάσης (Ant1, 1990) Περί ανέμων και υδάτων (Mega, 2002)
|